Stal Mielec to klub, który przeszedł przez pełne spektrum polskiej piłki nożnej – od dwóch mistrzostw Polski w latach 70. i meczów z Realem Madryt, przez dramatyczną upadłość w 1997 roku, aż po odbudowę z piątej ligi. Rankingi Stali Mielec przez dekady oscylowały między czołówką Ekstraklasy a najniższymi poziomami rozgrywkowymi. Klub zajmuje 17. miejsce w tabeli wszech czasów Ekstraklasy, co pokazuje, że mimo obecnych trudności historia mielczan jest imponująca. Po spadku z Ekstraklasy w sezonie 2024/25 zespół znów stoi przed wyzwaniem odbudowy.
| # | Drużyna | M | PKT | Z | R | P | Bramki | +/- | Forma |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Wisła Kraków↑ | 34 | 71 | 20 | 11 | 3 | 72:32 | +40 | |
| 2 | Śląsk Wrocław↑ | 34 | 62 | 17 | 11 | 6 | 69:47 | +22 | |
| 3 | Wieczysta Kraków↑ | 34 | 57 | 16 | 9 | 9 | 70:47 | +23 | |
| 4 | Chrobry Głogów↑ | 34 | 55 | 16 | 7 | 11 | 48:36 | +12 | |
| 5 | ŁKS Łódź↑ | 34 | 54 | 15 | 9 | 10 | 56:48 | +8 | |
| 6 | Polonia Warszawa↑ | 34 | 53 | 15 | 8 | 11 | 52:49 | +3 | |
| 7 | Ruch Chorzów | 34 | 53 | 14 | 11 | 9 | 54:46 | +8 | |
| 8 | Miedź Legnica | 34 | 52 | 15 | 7 | 12 | 52:53 | -1 | |
| 9 | Puszcza Niepołomice | 34 | 49 | 12 | 13 | 9 | 45:40 | +5 | |
| 10 | Polonia Bytom | 34 | 47 | 13 | 8 | 13 | 56:50 | +6 | |
| 11 | Pogoń Grodzisk Mazowiecki | 34 | 45 | 11 | 12 | 11 | 51:54 | -3 | |
| 12 | Odra Opole | 34 | 44 | 11 | 11 | 12 | 34:40 | -6 | |
| 13 | Stal Rzeszów | 34 | 43 | 12 | 7 | 15 | 49:60 | -11 | |
| 14 | Stal Mielec | 34 | 36 | 10 | 6 | 18 | 51:62 | -11 | |
| 15 | Pogoń Siedlce | 34 | 36 | 9 | 9 | 16 | 33:43 | -10 | |
| 16 | Znicz Pruszków↓ | 34 | 28 | 7 | 7 | 20 | 40:68 | -28 | |
| 17 | Górnik Łęczna↓ | 34 | 27 | 5 | 12 | 17 | 39:62 | -23 | |
| 18 | GKS Tychy↓ | 34 | 23 | 5 | 8 | 21 | 40:74 | -34 |
Początki i droga do najwyższej klasy rozgrywkowej
Stal Mielec powstała 10 kwietnia 1939 roku jako sekcja klubu sportowego PZL Mielec. Wojna przerwała rozwój klubu, ale po 1945 roku zespół wznowił działalność pod nazwą RKS PZL „Zryw” Mielec, w 1946 roku przystąpił do rozgrywek B-klasy, a w 1949 roku awansował do A-klasy.
Przełomowy okazał się rok 1954, gdy zespół wzmocniony dobrymi zawodnikami, w tym Antonim Brzeżańczykiem jako grającym trenerem, wywalczył 1. miejsce w Grupie I Klasy A i awansował do finału ligi międzywojewódzkiej. W 1955 roku Stal zajęła pierwsze miejsce w lidze międzywojewódzkiej i awansowała do finału rozgrywek o II ligę, gdzie uplasowała się na drugiej pozycji, co oznaczało barażowy mecz z Bzurą Chodaków, który Stal wygrała 3:1.
Na meczu barażowym na stadionie Lublinianki obecnych było około 2 tys. kibiców z Mielca, którzy świętowali z drużyną awans.
Pierwszy awans do I ligi i początkowe trudności
W sezonie 1957 mielecki zespół był bardzo blisko pierwszego awansu do I ligi – dzięki zatrudnieniu znanego trenera Michała Matyasa Stal została wicemistrzem II ligi ustępując jedynie Cracovii, do awansu zabrakło trzech punktów. W następnych sezonach Stal nadal nie potrafiła awansować zajmując kolejno 3. i 6. miejsce.
W sezonie 1960 udało się w końcu awansować do I ligi. Pierwszy mecz w I lidze został rozegrany 19 marca 1961 z ŁKS Łódź (1:1) na mieleckim stadionie przy dopingu ok. 15 tys. kibiców. Debiut w najwyższej klasie rozgrywkowej był trudny – z powodu nierównej formy i braku doświadczenia zespół z trudem uratował się w sezonie 1961 przed powrotem do II ligi, nie udało się to w kolejnym sezonie i zespół spadł do II ligi.
| Sezon | Liga | Miejsce | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 1960 | II liga | – | Awans do I ligi |
| 1961 | I liga | – | Utrzymanie |
| 1962 | I liga | – | Spadek do II ligi |
| 1962/63-1965/66 | II liga | 10., 12., 8., 7. | Słabe miejsca |
| 1966/67 | II liga | 14. | Spadek do III ligi |
Marsz na szczyt – lata 1968-1970
W sezonach 1962/63, 1963/64, 1964/65 oraz 1965/66 Stal zajmowała słabe miejsca, kolejno 10., 12., 8., 7., aż do zupełnego załamania w sezonie 66/67, kiedy to zajęła 14. miejsce i spadła do III ligi. Był to najciemniejszy moment w historii klubu przed latami świetności.
Poprawa gry i postępy własnych wychowanków zadecydowały o awansie w sezonie 1968/69 – do zespołu sprowadzono młodego śląskiego trenera Andrzeja Gajewskiego, który z mielecką drużyną zdecydowanie wygrał drugoligowe rozgrywki, wyprzedzając drugi w tabeli Star Starachowice o 7 punktów.
Potencjał drzemiący w piłkarzach Stali pokazał mecz sparingowy rozegrany 23 lutego 1969 z ówczesnym mistrzem Polski Ruchem Chorzów, wygrany 5:0. Sukces powtórzono w następnym sezonie i Stal awansowała z 2. miejsca do I ligi. To był początek najlepszego okresu w historii klubu.
Złote lata 70. – dwa mistrzostwa Polski
Sezon 1970/71 zespół ukończył na 10. miejscu co pozwoliło mu utrzymać się w I lidze, a w pamięć zapadł kibicom inauguracyjny mecz z Wisłą Kraków wygrany 5:2. W sezonie 1971/72 zanotowano postęp, kończąc rozgrywki na miejscu 5., a pierwszym mielczaninem w reprezentacji Polski został Grzegorz Lato.
Sezon 1972/73 był sezonem szczególnym, gdyż Stal zdobyła swój pierwszy tytuł mistrza Polski, a Grzegorz Lato został królem strzelców – sukces osiągnięto dzięki wielu znakomitym piłkarzom grającym wówczas w drużynie oraz jedynemu w historii drużyny zagranicznemu trenerowi Karolowi Kontha (Węgry).
Kibice odśpiewali chóralne „sto lat”, a w rękach trzymali transparenty – „Niech się dowie kraj nasz cały, mistrzem Polski Mielec mały”!
Drugie mistrzostwo w 1976 roku potwierdziło, że pozycja Stali Mielec w rankingu polskiej piłki nie była przypadkiem. Klub zdobył 2x Mistrzostwo Polski (1973, 1976), 1x Wicemistrzostwo Polski (1975) i 3x brązowy medal Mistrzostw Polski (1974, 1979, 1982).
Europejskie puchary i reprezentanci
Jako mistrz, drużyna zadebiutowała w Pucharze Europy, jednak odpadła w pierwszej rundzie po pojedynku z jugosłowiańską Crveną Zvezdą Belgrad. Największym sukcesem europejskim był ćwierćfinał Pucharu UEFA w sezonie 1975/76.
Andrzej Szarmach strzelił 60 goli w 107 meczach I ligi dla Stali, przyczyniając się do mistrzostwa w 1976 roku i zdobywając 61 występów w reprezentacji, w tym srebrny medal olimpijski w 1976 roku, gdzie był królem strzelców turnieju z siedmioma golami. Jan Domarski rozegrał 195 meczów w I lidze i strzelił 36 goli, a jego najsłynniejszy trafienie to decydujący gol w eliminacjach Mistrzostw Świata 1974 przeciwko Anglii, który zapewnił Polsce awans.
Spadek formy i balansowanie między ligami
Sezony 1979/80 i 1980/81 to kolejne słabe lata – Stal Mielec zajęła w nich kolejno 13. i 9. miejsce. W sezonie 1981/82 mieleckiej drużynie udało się zająć 3. miejsce i zakwalifikować do Pucharu UEFA, jednak kolejny raz skończyło się na I rundzie – mecze z belgijskim KSC Lokeren były wyrównane, oba zakończyły się remisem, lecz o awansie drużyny belgijskiej zadecydowała bramka strzelona w Mielcu.
W sezonie 1982/83 mimo silnego składu i ku zaskoczeniu piłkarskiego środowiska Stal grała bardzo słabo – po dziewięciu słabych kolejkach w wykonaniu Stali, na stanowisku trenera Józef Walczak został zastąpiony przez Witolda Karasia. Sezon 82/83 był wyjątkowo słaby – mielecka drużyna zakończyła go na przedostatnim 15. miejscu i spadła z ligi.
W kolejnych latach Stal balansowała pomiędzy I i II ligą, 2 razy spadając i 2 razy awansując, aby w końcu w sezonie 87/88 wygrać II ligę i zagrzać miejsce w elicie na dłużej.
| Okres | Miejsca w I lidze | Uwagi |
|---|---|---|
| 1970/71-1971/72 | 10., 5. | Stabilizacja |
| 1972/73 | 1. | Mistrzostwo Polski |
| 1973/74-1974/75 | 3., 2. | Podium |
| 1975/76 | 1. | Mistrzostwo Polski |
| 1978/79 | 3. | Brązowy medal |
| 1981/82 | 3. | Brązowy medal, Puchar UEFA |
| 1982/83 | 15. | Spadek |
Lata 90. i dramatyczna upadłość
Po świetnym początku i zajęciu 5. pozycji w kampanii 88/89, Stal stała się ligowym średniakiem, zajmując kolejno 11. miejsce (89/90), 15. miejsce (90/91), 13. miejsce (91/92), 6. miejsce (92/93), 11. miejsce (93/94), 11. miejsce w kolejnych sezonach.
Kłopoty finansowe spowodowane zawirowaniami w Wytwórni Przemysłu Komunikacyjnego, która była sponsorem Stali, zmusiły zarząd do sprzedania zawodników m.in. Boćka, Cygana, Wyparły – braki regularnych wypłat skutkowały strajkiem drużyny, piłkarze odmówili wyjścia do meczu z Cracovią.
Ostatecznie na cztery kolejki przed końcem sezonu, 12 czerwca 1997 na Walnym Zgromadzeniu Członków FKS PZL-Stal podjęto decyzję o ogłoszeniu upadłości klubu. Stal zaczęła odbudowę od 5 ligi. To był najciemniejszy moment w historii klubu – ranking Stali Mielec spadł na dno.
Odbudowa z niższych lig
Po problemach finansowych, które doprowadziły do wycofania się z drugiej ligi w 1997 roku, Stal Mielec odbudowywała się poprzez awanse – ranking Stali Mielec w latach 90. i 2000. spadł dramatycznie, klub, który jeszcze w latach 80. należał do czołówki ligi, znalazł się w trzeciej lidze.
Po wygraniu tytułu trzeciej ligi w 2016 roku Stal Mielec awansowała do I ligi. Na tym poziomie rozgrywkowym mielczanie spędzili trzy lata – sam awans na zaplecze Ekstraklasy zapewnili sobie na kilka kolejek przed końcem sezonu, 15 maja 2016 pokonali na własnym terenie drużynę Energetyka ROW Rybnik i przypieczętowali sukces, na który Podkarpacie czekało blisko dwie dekady – pierwsza liga powróciła do Mielca po 19. latach.
- 1997 – upadłość, wycofanie z II ligi
- 1997-2016 – odbudowa przez niższe ligi
- 2016 – awans do I ligi z III ligi
- 2020 – awans do Ekstraklasy
Powrót do Ekstraklasy w 2020 roku
Po zajęciu pierwszego miejsca w I lidze w 2020 roku Stal Mielec awansowała do Ekstraklasy po raz pierwszy od sezonu 1995-96. „Jeszcze moje oczy zobaczą jak Stal Mielec grywa w Ekstraklasie” – mówił Grzegorz Lato, i stało się tak w sezonie 2020/2021.
Ranking Stali Mielec w pierwszych sezonach po powrocie wahał się między 10. a 14. miejscem, co dawało bezpieczeństwo. Ranking Stali Mielec w Ekstraklasie przez kolejne cztery sezony oscylował wokół miejsc spadkowych, ale klub utrzymywał się w elicie – w pięciu sezonach od 2020-21 do 2024-25 Stal Mielec odnotowała bilans 44 zwycięstw, 51 remisów i 71 porażek.
Problemy finansowe i spadek z Ekstraklasy
Problem pojawił się w ostatnim sezonie, gdy klub nie wzmocnił kadry, a kluczowi zawodnicy stracili formę – finansowo Stal nie mogła konkurować z większością klubów Ekstraklasy, ranking wynagrodzeń plasował mielecki zespół w dolnej części tabeli, co ograniczało możliwości transferowe, spadek był więc kwestią czasu.
W sezonie 2024/2025 Stal Mielec plasowała się na 15. pozycji w tabeli PKO BP Ekstraklasa, mając na koncie 23 punkty po rozegranych 25 spotkaniach – zespół zmagał się z problemami w zdobywaniu punktów, co niebezpiecznie zbliżało go do strefy spadkowej. Po spadku z Ekstraklasy w sezonie 2024/25, klub znów stoi przed wyzwaniem odbudowy.
Pozycja w rankingach historycznych
Stal Mielec zajmuje 17. miejsce w tabeli wszech czasów Ekstraklasy – biorąc pod uwagę ilość miejsc na podium, tylko 12 innych zespołów ma lepszy dorobek w Ekstraklasie niż Stal, która zajmuje 13. miejsce w tej klasyfikacji.
Ogólny bilans jest minimalnie ujemny, głównie przez gorsze występy w latach 90., dla lat „świetności”, czyli sezonów 70/71-82/83 bilans jest dodatni.
Ranking Stali Mielec w kontekście reprezentacji Polski nigdy więcej nie osiągnął takiego poziomu – klub był wówczas kuźnią kadrowiczów. W latach 70. z Mielca do reprezentacji trafiło wielu zawodników, którzy przyczynili się do największych sukcesów polskiej piłki nożnej.
| Ranking | Pozycja Stali Mielec | Uwagi |
|---|---|---|
| Tabela wszech czasów Ekstraklasy | 17. miejsce | Ogólny bilans |
| Miejsca na podium | 13. miejsce | Lata 70. i 80. |
| Bilans lat 70/71-82/83 | Dodatni | Lata świetności |
| Bilans ogólny | Minimalnie ujemny | Wpływ lat 90. |
Obecna sytuacja – sezon 2025/26 w I lidze
Przy 16. miejscu w tabeli I ligi i zaledwie 17% skuteczności wygranych, Stal Mielec jest realnie zagrożona spadkiem do trzeciej ligi. Sezon 2025-26 może zakończyć się kolejnym spadkiem, co byłoby katastrofą – ranking Stali Mielec w I lidze pokazuje, że klub potrzebuje gruntownej przebudowy zarówno kadrowej, jak i mentalnej, bez tego trudno myśleć o powrocie do świetności.
Kontrast między historycznymi osiągnięciami a obecną sytuacją jest drastyczny – klub, który w latach 70. był mistrzem Polski i dostarczał zawodników do kadry narodowej, dziś walczy o utrzymanie w drugiej lidze.
Wyzwania i perspektywy na przyszłość
Pozycja Stali w rankingach polskiej piłki spada z roku na rok – to, co kiedyś było powodem do dumy, dziś pozostaje tylko wspomnieniem, ranking klubu w kontekście historycznym wciąż imponuje, ale obecna forma nie daje podstaw do optymizmu.
Ranking Stali Mielec w różnych okresach historii pokazuje, jak zmienna może być pozycja klubu. Od absolutnej czołówki polskiego futbolu w latach 70., przez dramatyczny upadek w 1997 roku, po udany powrót do Ekstraklasy w 2020 roku – historia mielczan to sinusoida wzlotów i upadków.
Historia Stali Mielec pokazuje, że klub potrafi wracać z najniższych poziomów rozgrywkowych – pozycja Stali w rankingu pierwszej ligi w nadchodzących sezonach pokaże, czy mielczanie są w stanie powtórzyć sukces z lat 2016-2020 i ponownie awansować do ekstraklasy.
Podsumowanie historii rankingów Stali
Ranking Stali Mielec przez ponad 80 lat istnienia klubu przeszedł pełne spektrum możliwych pozycji – od mistrzostwa Polski i ćwierćfinału Pucharu UEFA, przez upadłość i piątą ligę, aż po powrót do ekstraklasy – to historia, która pokazuje, że w piłce nożnej nic nie jest pewne.
Pozycja Stali Mielec w rankingach to nie tylko suche liczby w tabelach. To opowieść o małym mieście przemysłowym, które przez moment było sercem polskiej piłki nożnej. To historia Grzegorza Lato, Andrzeja Szarmacha i Jana Domarskiego, którzy z Mielca trafili do kadry narodowej i zapisali się w historii polskiego sportu.
Ranking Stali Mielec w kontekście całej historii polskiej piłki pozostaje imponujący. Mimo obecnych trudności w I lidze, klub z Podkarpacia ma za sobą osiągnięcia, o których mogą tylko marzyć zespoły z większych miast. Dwa mistrzostwa Polski, występy w europejskich pucharach i miejsce w pierwszej dwudziestce tabeli wszech czasów Ekstraklasy – to dorobek, który zobowiązuje.
Wzloty i upadki klubu z Mielca to nie tylko sucha statystyka miejsc w tabeli – to opowieść o pasji, determinacji i nieustannej walce o powrót na szczyt, rankingi Stali Mielec będą się zmieniać, ale jedno pozostaje niezmienne – klub ma wiernych kibiców i bogatą historię, która motywuje do dalszej walki.
